ผู้นำละตินอเมริกาหลายชาติหนุนเซลายาสู้-เตรียมเข้าประเทศด้วย “ชาเวซ” แนะเซลายาพบ “โอบามา” กดดันคณะรัฐประหาร ผู้นำใหม่ฮอนดูรัสอ้างไม่มีการรัฐประหาร เข้ามาถูกกฎหมาย ลั่นหากเซลายาเข้าประเทศอาจถูกจับ เพราะศาลเตรียมหมายจับไว้แล้ว เตือนชาเวซพร้อมทำสงครามด้วยหากถูกแทรกแซง
วิดิโอบันทึกเหตุการณ์ประท้วงในวันที่ 29 มิ.ย. ในกรุงเตกูซิกัลปา
สภาพร้านค้าหน้าที่ทำการประธานาธิบดีของฮอนดูรัส วันที่ 30 มิ.ย. หลังจากเกิดการปะทะกันระหว่างผู้ชุมนุมกับกลุ่มทหารและตำรวจ (Reuters Pictures/Daylife)
ผู้ประท้วงล้มอยู่กลางถนนขณะที่มีการปะทะกันระหว่างผู้ชุมนุมกับทหารและตำรวจ ในวันที่ 29 มิ.ย.
(Getty Image/Daylife)
ช่างภาพสำนักข่าว AP ถูกล้อมหลังถ่ายภาพตำรวจปราบปรามกลุ่มผู้ชุมนุมเมื่อวันที่ 29 มิ.ย.
(Reuters Pictures/Daylife)
ภาพกลุ่มผู้ชุมนุมปะทะกับตำรวจและทหารในวันที่ 29 มิ.ย.
(Reuters Pictures / Daylife)
ปืนใหญ่น้ำฉีดน้ำผสมสีแดงเข้าสลายการชุมนุมในวันที่ 29 มิ.ย.
(Getty Images / Daylife)
ตำรวจปราบจลาจลยิงแก๊สน้ำตาใส่ผู้สนับสนุนเซลายาในฮอนดูรัส จากเหตุปะทะในวันที่ 29 มิ.ย.
(Reuters Pictures/Daylife)
ทหารยิงปืนใส่ผู้ชุมนุมจากเหตุปะทะในวันที่ 29 มิ.ย.
(Reuters Pictures/Daylife)
ประธานาธิบดีพลัดถิ่นของฮอนดูรัสวางแผนกลับประเทศพฤหัสนี้
มานูเอล เซลายา ประธานาธิบดีของฮอนดูรัสผู้ถูกก่อรัฐประหารโดยถูกกองทัพลักพาตัวออกนอกประเทศ บอกในการพบปะหารือกับเหล่าผู้นำที่มาร่วมประชุมในนิคารากัวว่า เขาวางแผนจะเดินทางไปสหรัฐอเมริกาเพื่อปราศรัยในการประชุมทั่วไปของสหประชาชาติที่นิวยอร์ก
เขายังบอกอีกว่าจะเดินทางกลับฮอนดูรัสในวันที่ 2 ก.ค. นี้ โดยยอมให้นายโฮเซ่ มิกุเอล อินซูลซา ประธานองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศในทวีปอเมริกา (Organization of American States หรือ OAS) ร่วมเดินกลับประเทศพร้อมกับเขา นอกจากนี้ยังมีผู้นำของประเทศที่สนับสนุนเซลายาบางคน วางแผนจะร่วมเดินทางไปฮอนดูรัสด้วย
ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา ฮูโก้ ชาเวซ ได้แนะนำให้เซลายาไปพบกับบารัค โอบาม่า ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดยอ้างว่าความสนใจในเรื่องนี้ของสหรัฐฯ อาจช่วยทำให้เกิด "แรงปะทะอย่างหนักหน่วง" กับกลุ่มที่ทำรัฐประหารขับไล่เซลายาได้
นานาชาติต้านรัฐประหาร ผู้นำชั่วคราวฮอนดูรัสเผยเซลายากลับประเทศได้ แต่อาจเจอคดี
กลุ่มผู้นำฝ่ายซ้ายในเขตละตินอเมริกายังได้มีมติจากการประชุมหารืออีกว่า พวกเขาจะถอดตัวเอกอัครราชฑูตของพวกเขาจากฮอนดูรัสเพื่อประท้วงรัฐประหาร กลุ่มประเทศในอเมริกากลางยังได้วางแผนจะถอนตัวฑูตของพวกเขาเช่นกันโดยยังได้ประกาศหยุดการค้าขายกับฮอนดูรัสเป็นเวลาสองวันด้วย
โดยชาเวซประกาศยกเลิกการนำเข้าน้ำมันจากฮอนดูรัส ซึ่งทางเวเนซุเอลาเองก็มีแหล่งน้ำมันจากที่อื่นอยู่แล้ว นอกจากนี้เขายังได้ประณามรัฐบาลชั่วคราวหลังการรัฐประหารในฮอนดูรัสว่าเป็น "รัฐบาลโจร" และบอกว่าผู้ประท้วงในฮอนดูรัสควรได้รับการสนับสนุน
ทางด้านผู้นำสหรัฐฯ ออกมาบอกว่าการทำรัฐประหารในครั้งนี้ "ขาดความชอบธรรม" และเรียกร้องให้นานาชาติร่วมมือกันแก้ไขวิกฤติทางการเมืองนี้ด้วยสันติ
"เราเชื่อว่าการรัฐประหารในครั้งนี้ขาดความชอบธรรมเนื่องจากประธานาธิบดีเซลายาได้รับเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย" โอบามากล่าว "มันจะเป็นการล้าหลังขั้นเลวร้ายหากเราได้ถอยไปสู่ยุคที่มองเห็นการรัฐประหารเป็นการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองแทนที่จะเป็นการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตย"
โดยทางการสหรัฐฯ ยังได้เตือนประชาชนไม่ให้เดินทางไปฮอนดูรัสเนื่องจากการรัฐประหารทำให้การเมืองและความมั่นคงภายในฮอนดุรัสยังไม่สงบนิ่ง สำหรับชาวอเมริกันที่อยู่ในประเทศฮอนดูรัสได้รับคำแนะนำว่าควรอยู่ในบ้านหรือโรงแรมและไม่ควรออกมาหากไม่มีเหตุจำเป็น เว้นแต่เป็นเรื่องคอขาดบาดตาย หรือต้องการกลับจากฮอนดูรัส
ในวันที่ 29 มิ.ย. กลุ่มผู้นำฝ่ายซ้ายในที่มาพบปะหารือกันที่นิคารากัว โดยรวมถึงผู้นำชิลีและผู้นำเม็กซิโก ออกมาบอกว่าพวกเขาเรียกร้องให้เอกอัครราชฑูตของพวกเขาในฮอนดูรัสต่อต้านการถอดถอนประธานาธิบดีเซลายา
ริโอกรุ๊ป (Rio Group) กลุ่มจากการรวมตัวกันของประเทศในเขตละตินอเมริกา 22 ประเทศ ออกมาประณามการก่อรัฐประหารและเรียกร้องให้ประธานาธิบดีเซลายาคืนสู่ตำแหน่งโดยทันที่และอย่างไม่มีเงื่อนไข
นอกจากนี้ทางรัสเซียและแคนาดาก็ออกมาร่วมคัดค้านรัฐประหารในฮอนดูรัสด้วย
ในส่วนของผู้นำชั่วคราวของฮอนดูรัส โรเบอร์โต มิเชลเลตตี ก็กล่าวตอบโต้การประณามจากนานาชาติ โดยบอกว่าเขาไม่ได้ขึ้นมาเป็นประธานาธิบดีด้วยการรัฐประหาร แต่เข้ามาตามกระบวนการทางกฏหมาย
ขณะเดียวกันมิเชลเลตตีก็ได้บอกกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่าชาวฮฮนดูรัสส่วนใหญ่สนับสนุนรัฐประหาร ซึ่งเขาบอกว่าจะเป็นการช่วยประเทศจากการเป็นประเทศสังคมนิยมสุดขั้ว (แบบเวเนซุเอลา) ของชาเวซ
มิเชลเลตตี ยังได้เตือนฮูโก้ ชาเวซ ด้วยว่าฮอนดูรัสพร้อมที่จะทำสงคราม หากผู้นำเวเนซุเอลาเข้าแทรกแซง ผู้นำชั่วคราวของฮอนดูรัสยังได้บอกอีกว่าเขาได้รับข้อมูลมาว่ามีทหารหลายกองพันเตรียมการอยู่นอกเขตฮอนดูรัส
เมื่อถามว่ามานูเอล เซลายา จะยังกลับมาในประเทศได้หรือไม่ ทางรัฐมนตรีต่างประเทศของฮอนดูรัสคนใหม่คือเอนริค ออร์เตส ก็บอกว่าหากเขาจะกลับมาต้องขออนุญาตก่อน และที่ว่าการกลับมาของเขาเป็นเรื่องถูกหรือผิดกฏหมายนั้น ถ้าหากเขากลับมาโดยไม่คิดว่าเขาเป็นประธานาธิบดีอีกแล้วนั้นก็จะถือว่าเป็นเรื่องถูกกฏหมาย
ออร์เตส ยังได้บอกอีกว่าเขาพร้อมที่จะหารือกลับกลุ่ม OAS ที่มีจุดยืนต่อต้านรัฐประหารในฮอนดูรัส โดยต้องการให้ "พวกเขาได้ทราบว่า รัฐบาลนี้เคารพกฏหมาย และสาเหตุเดียวที่ประธานาธิบดีคนก่อนพ้นจากตำแหน่งมาจากการที่เขาละเมิดกฏหมายรัฐธรรมนูญ"
ส่วนมิเชลเลตตีได้ออกมากล่าวในวันที่ 30 มิ.ย. ว่าหากเซลายากลับประเทศเขาอาจจะถูกจับได้ เนื่องจากทางศาลฮอนดูรัสได้ออกหมายจับเขาแล้ว
เหตุปะทะวันที่ 29 เจ็บหลายสิบ เซลายาร้องให้ทหารกลับเข้ากรมกอง
ขณะที่สถานการณ์การประท้วงในกรุงเตกูซิกัลปาในประเทศฮอนดูรัส มีผู้สนับสนุนเซลายาหลายร้อยคนแสดงความไม่พอใจ โดยฝ่าฝืนกฎเคอร์ฟิวและตั้งแนวป้องกันบริเวณหน้าที่ทำการประธานาธิบดี ช่างภาพของสำนักข่าว AFP รายงานว่า มีบางคนขว้างปาก้อนหินและระเบิดขวด และใช้ท่อนเหล็กกับท่อน้ำต่อสู้กับตำรวจปราบจลาจลที่มีโล่ ทางฝ่ายผู้รักษาความสงบจึงได้ยิงปืนและแก๊สน้ำตาเพื่อสลายการชุมนุม AFP ยังได้รายงานอีกว่ามีผู้ประท้วงและกลุ่มผู้รักษาความสงบหลายคนได้รับบาดเจ็บ
ขณะที่รอยเตอร์รายงานว่ามีหลายสิบคนได้รับบาดเจ็บจากเหตุปะทะระหว่างตำรวจกับผู้ชุมนุมนอกรั้วที่ทำการประธานาธิบดีเมื่อวันที่ 29 มิ.ย. ที่ผ่านมา ขณะที่พื้นที่อีกส่วนใหญ่ในเมืองยังอยู่ในภาวะปกติ
ส่วนสำนักข่าว AP รายงานว่ามีผู้ชุมนุมกว่าพันคนในวันที่ 29 มิ.ย. และหลังจากที่มีการปะทะกัน เจ้าหน้าที่ทหารและตำรวจก็วางรั้วเหล็กไว้รอบๆ บริเวณหน้าที่ทำการประธานาธิบดีในเช้าวันที่ 30 มิ.ย. ด้านกลุ่มผู้สนับสนุนเซลายาได้บังคับให้มีการปิดคลินิคหลายแห่งในเมืองหลวง ทำให้มีผู้มารอรักษาราว 20 รายไม่ได้รับการรักษา
ซานดรา ปอนซ์ เจ้าหน้าที่ด้านสิทธิมนุษยชนของรัฐบาลระบุว่า จากเหตุปะทะในวันที่ 29 มิ.ย. ทำให้มีผู้ประท้วงถูกจับกุมตัวแล้ว 38 ราย
มีรายงานจาก AP อีกว่า เจ้าหน้าที่ติดอาวุธของฮอนดูรัส ได้เข้าควบคุมตัวนักข่าวจาก AP 1 คนและนักข่าว Telesur ของเวเนซุเอลา อีก 3 คนที่โรงแรม จากนั้นจึงพาตัวไปยังสถานตรวจคนเข้าเมือง มีเจ้าหน้าที่ 2 นาย ขอดูวีซ่า โดยนักข่าวกลุ่มนี้ถูกปล่อยตัวออกมาไม่นานหลังจากนั้น
การประท้วงมีขึ้นตั้งแต่ในวันที่ 28 มิ.ย. วันเดียวกับที่ประธานาธิบดีเซลายา ถูกทำรัฐประหาร โดยมีผู้ได้ยินเสียงปืนดังขึ้นระหว่างการประท้วง แต่มีผู้เห็นเหตุการณ์รายหนึ่งเล่าว่าเป็นการยิงขึ้นฟ้า
ผู้ประท้วงรายหนึ่งบอกขณะถือท่อนเหล็กว่าเขาต้องการ "ประธานาธิบดีเมลเท่านั้น" ซึ่ง "เมล" เป็นชื่อเล่นที่คนเรียกประธานาธิบดีมานูเอล เซลายา
ผู้ประท้วงอีกรายหนึ่งถือคู่มือสิทธิมนุษยชนไว้ในมือพร้อมกล่าวว่า "มันคือการรัฐประหาร เมล เซลายา ไม่ได้ลาออกเอง" เขาหมายถึงเหตุการณ์ที่ทางรัฐสภาของฮอนดูรัสออกมาแสดงจดหมายลาออกของประธานาธิบดีเมล โดยที่เมล เซลายาเองก็ออกมาระบุหลังจากนั้นว่าเป็นจดหมายปลอม ผู้ประท้วงคนเดียวกันยังได้บอกอีกว่ารัฐประหารในครั้งนี้เป็นการที่ชนชั้นนำทางการเมืองและเศรษฐกิจร่วมมือกันโค่นล้มประธานาธิบดีที่เข้าตามหลักรัฐธรรมนูญ
เซลายากล่าวขณะอยู่ในนิคารากัว เรียกร้องให้ทหารกลับเข้ากรมกองของตน "ในนามของพระเจ้า ในนามของประชาชน หยุดกดขี่ประชาชนได้แล้ว"
ที่มา: แปลและเรียบเรียงจาก
Honduras battles tide of support for ousted Zelaya, Patrick Markey, Reuters, 30-06-2009 http://news.yahoo.com/s/nm/20090630/ts_nm/us_honduras [2]
Honduras unrest flares, Zelaya vows to return, Ana Fernandez, AFP, 30-06-2009
Ousted Honduran leader may face arrest on return, WILL WEISSERT and FREDDY CUEVAS, AP, 30-06-2009 http://news.yahoo.com/s/ap/20090630/ap_on_re_la_am_ca/lt_honduras_coup_46 [4]