หลังรัฐและกองทัพชะลอการผลักดันผู้ลี้ภัยชาวกระเหรี่ยงในพื้นที่พักพิงบ้านหนองบัง ท่าสองยาง กลับพม่า หลังองค์กรสิทธิกดดันหนัก ล่าสุดแอบผลักดันกลับในพื้นที่อุสุทะ ท่าสองยางกลับ 26 ครอบครัว
8 กุมภาพันธ์ 2553 แม้ว่าสถานการณ์ที่พื้นที่พักพิงชั่วคราวบ้านหนองบัว อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก จะมีแนวโน้มที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามศูนย์ข่าวข้ามพรมแดนได้รับรายงานจากผู้ลี้ภัยในพื้นที่พักพิงอุสุทะว่า ชาวบ้านได้ถูกส่งกลับไปแล้วอย่างน้อย 26 ครอบครัว
พื้นที่พักพิงอุสุทะ ตำบลแม่อุสุ เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่มีผู้ลี้ภัยอยู่ แต่ที่นี่ชาวบ้านถูกจัดให้อยู่อาศัยในไร่ข้าวโพด ห่างไกลจากถนน การเข้าออกลำบาก ชาวบ้านถูกควบคุมเข้มงวดกว่าบ้านหนองบัวมาก ที่นี่ไม่มีสัญญาณโทรศัพท์ และวันนี้ก็มีการเปลี่ยนชุดทหารที่ควบคุมเป็นอีกชุดหนึ่ง
จากการตรวจสอบพบว่า มีชาวบ้านได้ถูกส่งกลับไปฝั่งพม่าที่แน่นอนแล้วรวม 26 ครอบครัว โดยชาวบ้านกลุ่มนี้มาจากหมู่บ้านว่าเหม่กลาและฉิกะฮอ 11 ครอบครัว, หมู่บ้านโปว่ป่อเล 7 ครอบครัว, หมู่บ้านแมละอาคีและแมละอาทะ 5 ครอบครัว และหมู่บ้านจิโพคี 3 ครอบครัว จากที่มีการกล่าวต่อๆกันในพื้นที่ ว่าจริงๆแล้วมีการส่งกลับถึง 40 ครอบครัว แต่ตัวเลขดังกล่าวยังอยู่ในระหว่างการตรวจสอบที่แน่ชัดอีกครั้งหนึ่ง
ทั้งนี้การส่งกลับดังกล่าว ถูกอ้างจากทหารว่าเป็นการยินยอมพร้อมใจของผู้ลี้ภัยเอง แต่จากการตรวจสอบของศูนย์ข่าวฯพบว่า ที่นี่มีสภาพการณ์ไม่แตกต่างจากที่บ้านหนองบัว คือ มาจากความกดดันซ้ำแล้วซ้ำเล่าและการข่มขู่ อย่างไรก็ตามชาวบ้านที่นี่ให้การว่า ทหารได้กดดันน้อยกว่าที่หนองบัวมาก แต่ชาวบ้านที่นี่อยู่อย่างโดดเดี่ยวมากกว่า ติดต่อกับคนภายนอกได้ยาก รับรู้ข้อมูลได้ช้า และไม่มีผู้นำหรือคนที่จะเป็นแกนหลักได้เหมือนกับที่หนองบัว เนื่องจากผู้นำเดิมก็เคยถูกจับ (ติดตามข่าวที่ http://gotoknow.org/blog/crossborder-newsagency/322927 ) และผู้นำคนอื่นก็กระจัดกระจายไปอยู่ที่อื่นๆ ไม่ได้อยู่ในบริเวณแห่งนั้น ข้อมูลจากชาวบ้านบอกว่า สาเหตุที่พวกเขาตัดสินกลับ เพราะกลัวการคุกคามของทหารไทย รวมทั้งคำขู่ว่าอย่างไรก็จะไม่ให้อยู่ จะไม่มีคนให้ข้าวอีกต่อไปแล้ว
นอกจากนั้นแล้วไม่มีข้อมูลชัดเจนว่า UNHCR ได้เข้ามาตรวจสอบสถานการณ์ดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร เพราะดูเหมือนว่าทางทหารจะจับทางได้ถูกว่าที่อุสุทะ ชาวบ้านโดดเดี่ยวและน่าจะจัดการส่งกลับได้ง่ายกว่าที่บ้านหนองบัว จากแผนเดิมที่จะส่งกลับชาวบ้านที่นั่นกลับถูกเปลี่ยนมาเป็นชาวบ้านที่อุสุทะแทน