สัมภาษณ์ บก.สื่อพลัดถิ่นพม่า: ความท้าทายของสื่อพม่าในกระแสปฏิรูป

เมื่อวันที่ 31 ม.ค. ที่ผ่านมา ผู้สื่อข่าวประชาไทมีโอกาสสัมภาษณ์คุณซอ มิ้นต์ (Soe Myint) หัวหน้าบรรณาธิการ สำนักข่าวมิสซิมา (Mizzima) สื่อมวลชนพลัดถิ่นของพม่า ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่นิว เดลี ประเทศอินเดีย ในเรื่องสถานการณ์สื่อในพม่า ภายหลังกระแสปฏิรูปโดยรัฐบาลเต็ง เส่ง ที่เริ่มบริหารประเทศตั้งแต่เดือนมีนาคมปีที่ผ่านมา และสถานการณ์สื่อก่อนการเลือกตั้งซ่อมที่จะเกิดขึ้นในเดือนเมษายนที่จะถึงนี้ สำหรับซอ มิ้นต์ เคยเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยย่างกุ้ง และเป็นนักกิจกรรมนักศึกษาในช่วงเหตุการณ์ 8888 หรือการชุมนุมขับไล่รัฐบาลทหารที่จบลงด้วยเหตุการณ์ปราบปรามผู้ประท้วงในเดือนสิงหาคมปี 2531 ต่อมาในเดือนพฤศจิกายนปี 2533 เขาและเพื่อนอีกคนตัดสินใจหนีออกจากพม่าโดยใช้ระเบิดปลอมที่ทำจากกล่องสบู่จี้เครื่องบินสายการบินไทย เที่ยวบินย่างกุ้ง – กรุงเทพฯ ซึ่งมีผู้โดยสาร 220 คน ให้ลงจอดที่กัลกัตตา ประเทศอินเดีย โดยเขาถูกทางการอินเดียฟ้องตามกฎหมายต่อต้านสลัดอากาศ ถูกจำคุกระหว่างดำเนินคดีเป็นเวลา 3 เดือน ก่อนที่ในปี 2546 คดีของเขาสิ้นสุดลงเมื่อศาลอินเดียตัดสินยกฟ้อง acquitted ในเดือนสิงหาคม ปี 2541 ซอ มิ้นต์ และชาวพม่าพลัดถิ่นรวม 3 คน ที่ลี้ภัยอยู่ที่อินเดีย ได้ตั้งสำนักข่าวมิสซิมาขึ้น พวกเขาเริ่มการรายงานข่าวด้วยคอมพิวเตอร์โน้ตบุก 1 เครื่อง ซึ่งไม่มีแม้แต่สายเคเบิลโทรศัพท์ และต่อมามิสซิมาก็กลายเป็นพื้นที่สำคัญในการรายงานข่าว ข้อมูล และบทวิเคราะห์สำหรับประชาชนภายในและภายนอกพม่า สำนักข่าวแห่งนี้กลายเป็นกระจกที่มีเพียงไม่กี่บาน ที่ทำหน้าที่สะท้อนสภาพชีวิตของชาวพม่า ปัจจุบันมิสซิมามีพนักงานมากกว่า 50 คน มีทั้งนักข่าวชาวพม่าและชาวต่างชาติ ทำหน้าที่รายงานข่าวจากสำนักงานในพม่า อินเดีย บังกลาเทศ ไทย และจีน โดยสำนักงานใหญ่อยู่ที่อินเดีย และมีสำนักงานอยู่ที่กรุงเทพฯ เชียงใหม่ และกัลกัตตา รวมถึงทีมผู้สื่อข่าวที่ทำข่าวใต้ดินอยู่ในพม่า ทั้งนี้ภายหลังจากที่บรรยากาศในพม่าภายใต้รัฐบาลที่มีเต็ง เส่ง เป็นประธานาธิบดีเริ่มมีมาตรการผ่อนคลาย มีมาตรการปฏิรูปหลายด้าน และมีการขอให้อดีตนักศึกษา นักการเมืองที่ลี้ภัยสามารถเดินทางกลับประเทศได้ ทำให้ซอ มิ้นต์ ตัดสินใจกลับไปเยือนพม่าเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ภายหลังจากที่เขาลี้ภัยมานานกว่า 22 ปี โดยระหว่างไปเยือนพม่าเขาได้พบปะหารือกับผู้สื่อข่าวพม่าในย่างกุ้งด้วย โดยสำนักข่าวมิสซิมาวางแผนที่จะเปิดสำนักงาน และดำเนินกิจการสื่อในพม่าอย่างเป็นทางการในเร็วๆ นี้ และต่อไปนี้เป็นบทสัมภาษณ์ ‘ซอ มิ้นต์’ บรรณาธิการสำนักข่าวมิสซิมา \ไม่ว่าใครก็ตามที่ต้องการเห็นสิ่งที่ดีขึ้น ใครก็ตามที่ต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลงในแง่บวก เพื่อขจัดช่องว่างนั้น พวกเขาต้องทำงานร่วมกัน ไม่ควรเป็นเรื่องเฉพาะของคนที่อยู่ภายใน หรือคนที่อยู่ภายนอก ไม่ควรเป็นเรื่องของฉันหรือเรื่องของคุณ แต่ทุกคนต้องทำงานร่วมกันจริงๆ\" ซอ มินต์