เมื่อวันที่ 15 พ.ค. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร จัดงานเปิดตัวหนังสือ Thai South and Malay North และรับฟังข้อเสนอการศึกษาปัญหาภาคใต้แบบองค์รวม มี ดร.แพทริค โจรี่ นักวิชาการมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์และ ผศ.ดร.ไมเคิล มอนเตซาโน จากมกาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ผู้เขียนมาบรรยาย คริส เบเกอร์ เป็นผู้วิจารณ์ โดย รศ.ดร.ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ คณบดีศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นผู้แปลและดำเนินรายการ
ผศ.ดร.ไมเคิล กล่าวว่า แม้ว่ามลายุมุสลิมใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้จะค้านอำนาจรัฐส่วนกลางจริง แต่บางอย่างก็เป็นเรื่องที่เกินความจริงและทำให้มองไม่เห็นภาพปฏิสัมพันธ์ด้านอื่น อย่างในช่วงรัฐบาลหลวงธำรงค์นาวาสวัสดิ์ เคยมีความพยายามเจรจาจากผู้นำทางการเมืองท้องถิ่นหลายครั้ง แต่หลังจากนั้นก็ไม่มีอีก ทั้งนี้ ความสัมพันธ์ในการเจรจา รัฐไทยจะต้องเริ่มก่อนเพราะในพื้นที่ 3 จังหวัดมีความระแวงรัฐและไม่ได้จำกัดแค่เฉพาะระดับผู้นำเท่านั้นแต่ความระแวงได้ลงไปถึงท้องถิ่นด้วย ถ้าไม่แก้ปมนี้จะทำให้ไม่สามารถสานเสวนาได้ และถ้าผู้นำชาวบ้านพูดก่อนจะทำให้กลายเป็นข้อหารัดตัวเอง
นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตอีกว่า ผู้นำมลายูมุสลิมใน 3 จังหวัดภาคใต้ ถ้ามีลักษณะทางการเมืองแล้วจะไม่สามารถอยู่บนดินได้ ทั้งที่บางทีการเป็นผู้นำไม่ได้เริ่มต้นจากความต้องการแบ่งแยกดินแดน แต่ถ้าเป็นผู้นำที่ขึ้นมาทางการเมืองแล้วต้องลงใต้ดิน หรือถ้าจะให้อยู่บนดินได้จะต้องไปอยู่กับพรรคการเมืองที่เป็นรัฐบาลเท่านั้น ซึ่งมันไม่ใช่การเมืองที่ตอบสนองคนท้องถิ่น แต่เป็นการเมืองที่ตอบสนองคนกรุงเทพฯ
ผศ.ดร.ไมเคิล กล่าวอีกว่า ความรู้เกี่ยวกับเรื่องสังคมมุสลิมภาคใต้ของไทยมีน้อยมากซึ่งเป็นเรื่องที่น่าอาย และถ้าจะแก้ปัญหาระดับความรู้ การเมือง วัฒนธรรมจะต้องมีการศึกษาภายในสังคมมุสลิมภาคใต้ก่อน
ด้าน คริส เบเกอร์ ผู้วิจารณ์ตั้งข้อสังเกตว่า ดินแดนที่เป็นคาบสมุทรจะมี 2 บทบาทที่สำคัญคือ การเชื่อมดินแดนหนึ่งกับอีกดินแดนหนึ่ง ส่วนอีกบทบาทคือเป็นตัวหยุด คาบสมุทรภาคใต้เป็นประเภทหลัง มีลักษณะที่การเดินทางทางบกทำได้ยาก อะไรที่จะเกิดขึ้นในดินแดนแถบนี้จึงต้องมาจากทางทะเล ทำให้มีการตั้งเมืองและการขยายตัวของเมืองมีน้อย ก่อนศตวรรษที่ 18 คงมีน้อยมาก
การค้าเป็นเรื่องสำคัญในการติดต่อกับข้างนอก ในยุค รายากูนิง ถือว่าร่ำรวยมาก และทำให้อยุธยาเริ่มมาสนใจเมื่อมีสินค้าดีบุกและพริกไท แต่ก็ไม่ได้ถึงขั้นยึดเมือง ความสัมพันธ์จะทำผ่านเอเย่นหรือพ่อค้าที่เป็นตัวกลางสานสัมพันธ์ ความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เริ่มต้นในสมัยรัตนโกสินทร์ เมื่อทั้งรัฐไทยและอังกฤษต้องการควบคุมดินแดนแถบนี้ หลังการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองดังกล่าวทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงเรื่องชนชาติจึงถูกติดให้พื้นที่
โดยเฉพาะช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดแนวคิดชาตินิยมและรัฐไทยแข็งตรงนี้มาก การแข็งในเรื่องการทำให้เกิดเอกภาพหนึ่งเดียวจึงไปปะทะกับแนวคิดดั้งเดิมที่ยอมให้ชาติพันธุ์อื่นมีอิสระ ดังนั้นปัญหาภาคใต้จึงแก้ไขยากเพราะมีเงื่อนไขที่รัฐประชาชาติไทยมีความเป็นเอกภาพสูงมาก ในขณะที่ทหารก็รับนโยบายนี้เต็มที และตราบใดที่ทหารยังคุมนโยบายได้ภาคใต้ก็จะยังถูกมองเป็นแกะดำ
คริสมีข้อเสนอว่า ให้มองกรณีไออาร์เอ (ขบวนการแบ่งแยกดินแดนในอังกฤษ) ซึ่งสุดท้ายสามารถเจรจากันได้ มีภาพถ่ายคู่ระหว่างหัวหน้าขบวนการกับนักการเมืองอังกฤษ ในเมื่อภาพเหล่านี้มันเกิดขึ้นได้ แต่จะทำให้เกิดขึ้นในไทยได้หรือไม่คำตอบก็อยู่ที่กรุงเทพฯ
|
มองมุมนักวิชาการเทศ แก้ปมปัญหาใต้ การเจรจา ต้องเริ่มจากรัฐไทย
